Is breá liom na cluichí so. Slighe iontach athá ann chun an ghraiméir a chleachtadh agus a dh' fhoghlam.

Chím botún nó typo beag amháin:

Ainm. uatha: tar éis a bhean= t'réis a mhá

Cailleach:

ainmneach uatha: Do cailleadh an chailleach bhocht le linn na spéirlinge aréir.
Ainmneach iolra: Do chuir na cailleacha mallacht ar an bhfear,
T. G uatha: seo tigh na caillighe
T.G iolra: Ar thugais cuaird riamh ar phoill na gcailleach?
T. T uatha: Tháinig an eitinn ar an gcailligh
T. T iolra: Do bhí ar na cailleachaibh an phroinn a dh' ullamhughadh.

Focal nua:
Buachaill

_________________

Please wait for corrections/ more input from other forum members before acting on advice

Focail suimiúla 'sea iad, na cónaisc "chun", "le linn" agus "tar éis". Nuair ná bíonn ach ainmfhocal
ina ndiaidh, cuirtear an ainmfhocal sa tuiseal ginideach, m.s.:

le linn mo dhinnéir

Ach, nuair a bhíonn ainmfhocal agus an t-ainm briathartha ina ndiaidh, tá dhá nós ann, an t-ainmfhocal
sa ghinideach agus an t-ainmfhocal san ainmneach:

tar éis na mná a phósadh dó
agus
tar éis an bhean a phósadh dó

Baintear úsáid as an dtarna saghas abairte i gConamara, chomh fada agus a théann mo chuimhne, ach d'airíos i Músgraí é, leis.
Dá bhrí sin, nílim cinnte cé 'cu is ceart dom a scríobh. Ach is fearr liom an chéad tsaghas, fé mar a scríobhais é.

Mar sin, (fé dheireadh thiar thall) athród cad a scríobhaim thuas.

Buachaill:

T.A. uatha: An buachaill úd, Bíonn sé ag airneán gach oíche. Ar a laghad tá solas airneáin aige.
T.A. iolra: Do tugadh na buachaillí bána chun láimhe, agus ní deirim ná go gcrochfar iad.
T.G. uatha: Sin é claidheamh an bhuachalla is treise sa dúthaigh seo.
T.G. iolra: Bead ag triail na mbuachaillí bána amáireach.
T.G. iolra (sa naoú haois déag): Bead ag triail na mbuachaillí mbána amáireach.
T.T. uatha: Tá milleán agam ar an mbuachaill bhocht.
T.T. iolra: Tá sé ar dhuine desna buachaillíbh is fearr a bhuail umam le linn mo chuid shaoghail.

Focal nua:
Athair

_________________
The dialect I use is Cork Irish.
Ar sgáth a chéile a mhairid na daoine, lag agus láidir, uasal is íseal

An ea? Sin suimiúil, thá go maith, úsáidimísne an tuiseal ginideach i gcásannaibh don tsaghas san.



'Sé mo thuisgint ar an bhfocail airneán ná bothántaíocht nú sgoraidheacht do shaghas éigint ach cad is brí le solas airneáin?- flash light an eadh?

An nós é séimhiú a chur ar fhocailibh i ndiaidh "cuid"?- mo chuid shaoghail

An bhfuil míniú eile ar an bhfocal milleán (blame) i ngaolainn na Mumhan? léighimse milleán sa chomhthéacs so mar- mo thruagh ar an mbuachaill- my pity on the boy

na mbuachaillí mbána- do chonac é seo cheanda, sílim go bhfuil an t-úrú san ar bán i bhfad níos fusa ná graiméar an lae inniuimh- bímse idir dhá chomhairle uaireanta- nuair an mba chóra- na mbuachaillí bhána nú na mbuachaillí bána ab cheart ' bheith ann.

Athair:

Ainmneach uatha: Do bhí athair Katey Taylor láns(h)ásta anocht nuair a bhain sí an bonn óir amach.
Ainmneach iolra: Deirtear ná cabhraíonn na haithreacha leis an obair tighe.
Tuiseal ginideach uatha: An bhfeacais hata m' athar?
Tuiseal Ginideach iolra: Cruinníonn cumann na n-aithreacha ri chéile gach Máirt.
Tuiseal Tabharthach uatha: Do bhí ar m' athair ticéad tráchta a dhíol.
Tuiseal Tabharthach iolra: Is beag iad na cearta athá ag na haithreachaibh nuair a scartar óna mná céile.

Focal eile: muinntear/ muintear/ muintir

_________________

Please wait for corrections/ more input from other forum members before acting on advice

Tá dhá bhrí ag an bhfocal airneán:

1. "ag sgoraidheacht" fé mar a dúirís.
2. ag obair i rith na hoíche, go dtí an mhaidean i ndiaidh na hoíche.

Tagraíonn "solas airneáin" don tarna brí. Solas airneáin = Night light for working.


Ní hea, ach botún! "mo chuid saoghail" gan amhras, go raibh maith agat.


Tá milleán ag X ar Y = X blames Y.


Deirim-se "na mbuachaillí bána", ach d'airíos gach saghas desna h-abairtí sin, "na mbuachaillí bhána", "na mbuachaillí bána" agus "na mbuachaillí mbána".

Tá sé cosmhail leis an tabharthach uatha. Ins an seana-ghramadach, dúradh: "ar an mbuachaill mbocht", ach, anois, airítear
"ar an mbuachaill mbocht", "ar an mbuachaill bhocht" agus "ar an mbuachaill bocht".

I dtaobh an tabharthaigh uatha, is é an nós níos coitianta ná "ar an mbuachaill bhocht", .i. séímhiú a chur
ar an aidiacht ins an tabharthach uatha. (i gcanúintí eile, lasmuigh den Mhumhain, cuirtear séimhiú ar an adiacht
díreach mar a cuirtear ins an ainmneach uatha é)

I dtaobh an ginideach iolra, ins an chaint fhórmhór na ndaoine, Cuirtear séimhiú ar an aidiacht de réir an
ainmnigh iolra.


Deirtear "lántsásta" i gCorcaigh: lán-tásta mar a deirtear é.


Muíntir i gCorcaigh.

T.A. uatha: Tá mo mhuíntir ina gcónaí ins an dúthaigh seo.
T.A. iolra: Muíntir Shé, Muíntir Liath, Muíntir Ríordáin, ..., Chím muíntireacha na dútha chúghainn.
T.G. uatha: Is mise an duine deireanach mo mhuíntire.
T.G. iolra: Aililiú! A chaptaein! Tá deire linn, tuigim neart na muínitreacha anois. Ba cheart dom gan an dúthaigh seo a chreachadh.
T.T. uatha: Bhí náire agus ceann fé ar a muíntir nuair a airíodar gur cailleadh í.
T.T. iolra: Is mise an rí, agus bronnaim an ceantar so ar na muíntireachaibh a chónaíonn ann, i gcónaí riamh.

Focal eile:
Abha/Abhainn

_________________
The dialect I use is Cork Irish.
Ar sgáth a chéile a mhairid na daoine, lag agus láidir, uasal is íseal

Foghlaimse nithe nuadh gach uile bhabhta leat.



féachain sé go raibh gramadach na laethanta chaite i bhfad níos fusa.



Rud nuadh aríst, by- dad tháir chun cinn anocht.



Is Muintir (Mine- ter) é ins an Rinn leis ach muinntear is eadh an seana- ainmneach,
cosamhail, mar a dubhairís níos doithe/ luath- maidean(n)

Chuireadh (cuirtear séimhíú ar aimsir chaite na saorbhriathra sa Rinn) muinntear agus maidean(n) ins an tabharthach i ruith theacht chun cinn an Chaighdeáin agus do dh' úsáididís é mar an ainmneach



creach sin "plunder" sa gcás so nach ea?
Ná deineann sibh meánchoimriú nú i bhfocailibh eile an bhfoghraítear an "i" idir "t" agus "r" i "muíntireacha"? Bíonn an "i" san báite nú ciúin agam fhéinig- muintreacha.



Seo ceann maith, Nínim ró- chinnte amach is amach ach an é abha an seana-ghinideach nó an seana- ainmneach? Chímse go minic é i gcás logainmneacha.

Ainm uatha: Feach thall ansan, sin Abha Mhór na nDéíse. (Blackwater)
Ainmneach iolra:Cruthaíonn na haibhneacha eas anois is aríst tré phróiséis a ghlaodhatar síon- chaitheamh air.
Tabh. uatha: Is deacar bó a chuir thar abhainn.
Tabh. iolra: Is minice a bhfaightear bradáin is bric ins na haibhneacha(ibh).
Gin uatha: Thá snidhe/ sní na habhann go hana- gharbh ar fad inniuimh.
Gin iolra: Is mé a' fás aníos do chloiseadh fothram is fuaim na n- aibhneacha ar oidhcheantaibh ciúin.

Ceann nua: bó

_________________

Please wait for corrections/ more input from other forum members before acting on advice

braitheann sé ar an am:
Sean-Ghaeilg: ab, gin.u. abae
níos moille (Meán-Ghaeilg?): aba, gin.u. aband, abana
anois: abhainn, gin.u. abhann(a)...



ar úsáid tú "na" roimhe "mbuachaill" dh'aon turas? nó an typo atá ann?

_________________
Is fearr Gaeilg na Gaeltaċta ná Gaeilg ar biṫ eile
Agus is í Gaeilg Ġaoṫ Doḃair is binne

Botún 'sea é. Do mhacshamhlaíos* an frás "na mbuachaillí mbána" ach do dhearúdas athrú a dhéanamh
ar an alt.

*"Ma-cabhlaíos" a deirtear i gCorcaigh. Ní hé an "a" sa bhfocal "mac" atá sa chéad shiolla, ach an "a" sa bhfocal "mairbh".

_________________
The dialect I use is Cork Irish.
Ar sgáth a chéile a mhairid na daoine, lag agus láidir, uasal is íseal

In Ulster, we can use "na mbuachall" as genitive plural of "buachaill" (a' buachaill ; a' bhuachalla ; na buachaillí ; na mbuachall). "Na mbuachaillí" does exist too.

_________________
Is fearr Gaeilg na Gaeltaċta ná Gaeilg ar biṫ eile
Agus is í Gaeilg Ġaoṫ Doḃair is binne

An raibh aba i gceist agat nuair adubhairís ab? nú an bhfuil sé bun os cionn agam?



An bhféadfá é a cheartú le sampla? . Cad a bhfuil i gceist agat le macshamlaíos: "Ma- chabhlaíos.... Ní hé an "a" sa bhfocal "mac" atá sa chéad shiolla , ach an "a" sa bhfocal "mairbh".



Thá ciall ag baint le sin.

_________________

Please wait for corrections/ more input from other forum members before acting on advice

An cainteoir ó dhúchas thú, a Chiain? Tá máistreacht mhaith agat ar an nGaeilge, go háirithe Gaeilge na Mumhan. Nach duine óg thú? Cár fhoghlaim tú, mar sin, do chuid Gaeilge, agus an tseana litriú a théann leis?